Morfe: ormiański ethno-jazz z Mińska

Białoruski ethno-fusion projekt Morfe, choć istnieje od 2007 roku, dopiero teraz wydał swoją debiutancką płytę. I bardzo dobrze – w każdym kawałku słychać, że muzycy się napracowali i że kilka lat poszukiwań własnego dźwięku nie poszło na marne.
Zespół założony w Mińsku przez ormiańskiego perkusistę i kompozytora Oganesa Awanesiana łączy w swojej twórczości motywy ormiańskie, tatarskie, żydowskie i bałkańskie z elementami jazzu i awangardy. Znający zespół z koncertów zauważą, że brzmienie na płycie jest nieco inne, niż na żywo, a to zapewne za sprawą dźwiękowca Andreja Żukowa, znanego ze współpracy z Lyapis Trubetskoy, Troitsa czy Drum Ecstasy. Swoje trzy grosze dorzucił także muzyk elektroniczny Vital Harmash (I\dex), znany nam z audiowizualnej polsko-białoruskiej trasy koncertowej „From Warsaw to Mińsk 2011”, sponsorowanej przez polskie MSZ (!). Ale główną przyczyną było zapewne odejście od wcześniejszego wyłącznie akustycznego brzmienia. W związku z tym zmieniła się nawet nazwa zespołu – muzycy odrzucili dodatek Acoustic Band (dlatego w wyszukiwarce wciąż jeszcze warto próbować znaleźć coś wpisująć „Morfe Acoustic Band”).
Zmieniła się nie tylko nazwa zespołu, ale też i płyty – jeszcze miesiąc temu miała nazywać się „The Sun”, a dziś okazało się, że jednak „Ziziaq”. Posłuchajmy obydwu utworów tytułowych, może da się zrozumieć przyczynę tej zmiany
Niestety, jak to często bywa, Morfe więcej gra w Polsce, Rosji, Ukrainie czy nawet Finlandii, niż na Białorusi. W 2009 roku przywiózł z Mikołajek Folkowych nagrodę publiczności, w 2011 zagrał w Poznaniu, Bydgoszczy i Wrocławiu. Tylko do Krakowa wciąż nie zawitali
Możemy jednak zobaczyć przynajmniej fragmenty marcowego koncertu z Helsinkach, podczas którego został w zasadzie zaprezentowany program „The Sun/Ziziaq”.
Sama płyta od dziś jest za darmo dostępna w sieci na stronie thankyou.ru. Ściągajcie i polecajcie innym!
Oprócz świetnej muzyki, Morfe może się pochwalić również bardzo fajną stronką

P.S. Osobiście po raz pierwszy spotkałem się z Morfe jesienią 2010 roku na festiwalu „Barchatnyj Siezon” i… całkowicie ich zignorowałem (!), oczekując wyjścia na scenę Srebrnego Wesela, Gurzufa i Parov Stelar
Po raz drugi przypomniałem sobie o zespole mniej więcej rok później, gdy natrafiłem na ich online koncert w studiu TUT.BY. Ale dopiero teraz tak naprawdę odkryłem dla siebie muzykę Morfe. Może zaprosić ich na VII Dni Kultury Białorusi do Krakowa?

embed type=”application/x-shockwave-flash” width=”100%” height=”81″ src=”https://player.soundcloud.com/player.swf?url=http%3A%2F%2Fapi.soundcloud.com%2Ftracks%2F27764230
Białoruskie muzyczne podsumowanie 2011 roku
Pierwsze trzy miesiące nowego roku upłynęły na oczekiwaniu na muzyczne podsumowania wydarzeń na białoruskim rynku. Wszystkie najważniejsze – ocena subiektywna
– nagrody zostały rozdane, więc warto odnotować, kto rządził w 2011 roku na białoruskiej scenie.
Zdecydowanie najstarszą z obecnie rozdawanych nagród są Rock Koronacje (Рок-Каранацыя), w tym roku organizowane już po raz 16. (odbywają się od 1995 roku z małymi przerwami). Zespołom zasłużonym – w różnych kategoriach, m.in. Zespół roku, Rock-Księżniczka – choć może lepiej – Rock-Królowa, Najlepsza płyta, Najlepszy utwór, etc. – wręczane są kryształowe korony. Tegoroczna ceremonia festiwalu, w ocenie krytyków (polecam artykuł z Experty.by), obrazowała totalny upadek rockowego ruchu na Białorusi. Nie przyciągnęła dużej publiczności, nie kusiła występami gwiazd (z 10 zapowiadanych wcześniej zespołów, na scenie wystąpiło 4)… co w konfrontacji ze sławą i tradycją tej nagrody/festiwalu sprzed lat, będącej wówczas lustrem odbijającym faktyczny stan białoruskiej sceny muzycznej, jest dość przygnębiające… No ale: albo z organizacją samego festiwalu jest coś nie tak, albo z muzyką białoruską nie do końca wszystko w porządku :-/
W każdym razie nagrody rozdano w kategoriach…
Rock-Księżniczka/Rock-Królowa (Рок-князёўна) – którą została Зоя Сахончык (zespół ZM99)
Album roku (Альбом года) – „Зімачка” (Etno-trio „Троіца”)
Wydarzenie roku (Падзея года) – festiwal „Камяніца”
Przełom roku (Прарыў года) – grupa Akute
Utwór roku (Песня года) – „Дым” (Pomidor/Off)
Najlepszy zespół pop (Поп-рок гурт) – J:Морс
Za wierność gatunku (За адданасць жанру) – Drum Ecstasy
Tradycja i współczesność (Традыцыі і сучаснасць) – Znich
Zespół roku, tzw. Główna Rock-korona (Гурт года – Галоўная рок-карона) – Pomidor/Off
Powracający po latach milczenia Pomidor/Off, który nagrał naprawdę dobrą „wzorową płytę alternatywną” (więcej o niej samej tu) z pewnością zasłużył na wyróżnienie:
Odnotowano też powrót Znicha z długo zapowiadaną, wręcz „wymarzoną” płytą nomen-omen „Mroja”
Dużo większym prestiżem cieszą się dziś nagrody Experty.by, które zostały wręczone już po raz 4. Formuła wręczenia nagród-dyplomów przypomina wprawdzie naprędce przygotowaną konferencję prasową, bez tego całego „galowego entourage”, ale zdecydowanie nie to w przypadku muzyki rockowej jest najważniejsze. To co jest w tych nagrodach szczególnego, to fakt, że są przyznawane przez najważniejszych krytyków muzycznych w Białorusi, podsumowujących prawie wszystkie osiągnięcia białoruskich zespołów i artystów z danego roku. A w tym roku jury miało do oceny 63 albumy białoruskich wykonawców, więc zadanie było prawdziwym wyzwaniem.
Ciekawa jest też reguła przyznawania nagród – nie przez 1 skład sędziowski, a właściwie przez 4 „kategorie” ekspertów. Pierwszą stanowią eksperci-stali autorzy projektu, drugą – wielkie 12-osobowe jury złożone z białoruskich dziennikarzy, trzecią – dziennikarze z krajów sąsiadujących z Białorusią (Rosja – w osobie Аляксандрa Гарбачоў (czasopismo «Афиша»), Ukraina — Канстанцін Трыгуб (portal RockYou), Litwa — Дарыюс Ужкурайціс (radio Opus 3), Łotwa — Яніс Зілдэ (portal TVnet), Polskę — Павел Кастржэва (portal Onet), i czwartą – najciekawszą kategorię – stanowią użytkownicy portalu Experty.by
Nagrody Experty.by otrzymali:
Najlepszy debiut (Лучший дебютный альбом) – B_Side „Smooth Season”
Najlepszy album folk (Лучший фолк-альбом) – Троіца „Зімачка”
Najlepszy album rockowy (Лучший рок-альбом) – Ляпис Трубецкой „Веселые картинки”
Najlepszy białoruskojęzyczny album (Лучший белорусскоязычный альбом) – Троіца „Зімачка”
Najlepsza wytwórnia (Лучший рекорд-лейбл) – Вигма
Nagroda rodzimych ekspertów (Приз народных экспертов) – Троіца „Зімачка”
Nagroda zagranicznych ekspertów (Приз иностранных экспертов) – Серебряная свадьба „Сердечная мускулатура”
Nagroda Wielkiego Jury (Приз большого жюри) – Троіца „Зімачка”
Album roku (Альбом года) – Троіца „Зімачка”
Zdecydowanym zwycięzcą tegorocznej edycji nagród Experty.by jest – zdecydowanie zasłużenie
– Troitsa ze swoją magiczną Zimeczką, z którą wspólnie zgarnęła aż 5 dyplomów
Na początku marca rozdano także nagrodę Ultra-Music Awards 2011, która obejmuje także ocenę muzyki zagranicznej.
Zwycięzcami „kategorii białoruskich” według czytelników portalu są:
Najlepszy białoruski album — Ляпис Трубецкой „Весёлые картинки”
Najlepszy białoruski utwór — Не прислоняться the band „Осторожно”
Najlepszy białoruski klip — Litesound „See You in Vegas”
Koncert roku w Białorusi — koncert 30 Seconds to Mars в Минске
Nagrody redakcji strony:
Odkrycie roku — The Stampletons
Debiut roku — Monkey Bite
Za wkład w rozwój białoruskiej muzyki — Etno Trio Тroitsa
Projekt roku — Будзьма! Тузін. Перазагрузка-2
Najlepsze rock- objawienie — Pomidor/Off ”Патас/Попс/Прапаганда”
Najlepszy białoruski utwór — IQ48 „Аўтабан”
Najlepszy białoruski album — Петля Пристрастия „Гипнопедия”
Muzyczne podsumowania 2011 roku z jednej strony pokazują postępującą apatię i marazm rockowego środowiska (Rock-Koronacja), chyba nieco przytłoczonego własną tradycją i gubiącego się w formule współczesności (coś na zasadzie – ‘król jest nagi’ tyle że w kryształowej koronie), z drugiej zaś próbują przekonać, że na Białorusi nie jest tak źle, jeśli chodzi o muzyczne osiągnięcia… Chociażby już sam fakt, że w szranki konkursu Experty.by stanęły aż 63 albumy powinien napawać optymizmem…
W oczekiwaniu na Wiosnę…
„Гэй, народ! Вясна ля варот!” czyli po prostu nadszedł czas zmian
od wczoraj na wzór Wielkorusinów możemy z powodzeniem zacząć przywoływać Wiosnę (czy jak wolicie – Hukać Wiosnę
po białorusku – Гуканьне вясны) i powtarzać to tak długo, aż wreszcie do nas dotrze. Więc drogie dzieci i dziewczęta – w nas siła i nadzieja! Kto ma wzgórze pod ręką – niech się wspina, śpiewa i przywołuje! Mam nadzieję, że pomogą w tym trochę białoruskie zespoły
Na początek znana nam już Kamaedzica, która w 2004 roku, na swojej płycie „Dzieci Lasu”, zamieściła utwór: Wiosna idzie!
Wiosnę wołają także dziewczyny z zespołu Guda, muzycy z Jurii, Kriwi i Pałacu
W oczekiwaniu na nadejście Wiosny, Słowianie wypatrywali jej wysłanników: pierwszego grzmotu, który miał „otworzyć ziemię” i ptasich ambasadorów: skowronków, jaskółek, kukułek i bocianów. Białoruski Dżambimbum (live!) pomoże nam ich przywołać
Nadejście Wiosny doskonale wyczuwały zwierzęta, a o wiosennie pobudzonym byku przypomina nam Znich
Znich – Voł bušuje, „Adczuwanni Viasny” 2000
A kiedy Wiosna wreszcie nadejdzie… trzeba koniecznie zapytać, co nam przyniosła. Możecie tak:
Życzę Wam więc śpiewających i kolorowych dni oczekiwania na Wiosnę
i mam nadzieję, że wspólnie ją przywołamy jak najszybciej
Jeśli ktoś z Was jest bardziej zainteresowany obrzędem: Гуканьне вясны, to zapraszam tu. Zobaczcie też jak dziś Białorusini przywołują Wiosnę:

I jeszcze na koniec – niekoniecznie w temacie muzyki, ale z pewnością w temacie Białorusi i Wiosny: jeśli chcecie zobaczyć jak wyglądały próby rekonstrukcji święta Wołania Wiosny w 1988 roku i jakie to miało znaczenie dla Białorusi, a przy okazji dowiedzieć się czegoś więcej na temat fundamentów białoruskiej kultury – koniecznie obejrzycie ten film!

